اهل سنت

Lasted Artilce

Views: 38
اسلام، در جنوب شرق آسيا از آغاز تا امروز، اسلامي صوفيانه، مداراطلب و ميانه رو بوده است. برجسته ترين ويژگي مسلمانان اين منطقه در دورههاي گوناگون تاريخي و معاصر، رواداري نسبت به پيروان ديگر اديان و نحله هاي محلي و همزيستي مسالمت آميز با آنها بوده است. در واقع اسلام در جنوب شرق آسيا همواره چهرهاي خندان و صلح جو داشته است. از اواخر قرن هجدهم و اوايل قرن نوزدهم مسلمانان جنوب شرق آسيا با انديشه هاي وهابي آشنا شدند. از اين دوره، بسياري از علما مسلمان اين منطقه براي تکميل تحصيلات خود به شهرهاي مکه و مدينه و قاهره سفر کردند و در اين مراکز با وهابيها آشنا شدند. در قرن بيستم و با تشکيل کشور عربستان سعودي و در پي ايجاد مراکز آموزشي گوناگون در جنوب شرق آسيا، تأثير انديشه هاي وهابي بر مسلمانان جنوب شرق آسيا رو به فزوني نهاد. فعاليتهاي وهابيان در طول اين مدت به ويژه در چند دهه اخير در جنوب شرق آسيا موجب شد که برخي از مسلمانان اين منطقه به تدريج از رواداري، ميانه روي و مدارا طلبي به تندروي و ستيزه جويي با پيروان ديگر اديان و نحله ها و حتي مسلمانان ديگر، روي آورند. در اين مقاله پس از بيان چگونگي ورود انديشه هاي وهابي به جنوب شرق آسيا، به نقش فعاليتهاي وهابيان در افزايش گرايش به تندروي و عدم مدارا در ميان مسلمانان جنوب شرق آسيا پرداخته شده است.
Views: 39
در مساجد اهل سنت نماز بگزاريد و مريضانشان را عيادت کنيد و در تشيع جنازه هايشان حاضر شويد و اگر توانستيد امام جماعت يا مؤذن آنها شويد اين کار را بکنيد که اگر شما چنين عمل کرديد خواهند گفت: اينان جعفريان اند، خدا او را رحمت کند اين توصيه اي ديني است نه سياسي!مقام معظم رهبري امسال نيز در ديدار جمعي از مداحان اهل بيت عليهم السلام، که همه ساله به مناسبت ولادت حضرت فاطمه ي زهرا (سلام الله عليها)صورت مي گيرد، بر موضوع وحدت اسلامي تأکيدي دوباره داشتند و فرمودند: «بارها تکرار کرده ايم؛ بعضى حاضر نيستند [گوش کنند]. شما اگر بخواهيد آن کسى را که موافق مذهب شما نيست و عقيده ى حقّ شما را قبول ندارد هدايت کنيد، چه کار ميکنيد؟ اوّل شروع ميکنيد به مقدّسات او بدگويى کردن و دشنام دادن؟ اينکه بکلّى او را از شما دور خواهد کرد و اميد هدايت او را به صفر خواهد رساند. راه اين کار اين نيست.»
Views: 88
يكي از مسائل مورد اختلاف بين شيعه و سني، موضوع امامت اهل بيت به طور کلي است که به عقيده شيعه به تبع امامت بحث عصمت و مرجعيت علمي دوازده تن از آنان هم مطرح مي‌شود. ولي اهل سنت هر چند اهل بيت پيامبر را مورد احترام مي‌دانند و افراد مورد نظر شيعه را امام به معناي عام مي‌دانند، اما امامت به معناي شيعي آن که عصمت و علم الهامي ائمه هم جزو آن است مورد قبول اهل سنت نيست.اهل بيت پيامبر اکرم و صحابه آن حضرت در ميان امت اسلام از جايگاه ويژه‌اي برخوردارند. آنان اولين شاگردان مکتب اسلام، ياري‌دهنده پيامبر اکرم و ادامه‌دهنده رسالت آن حضرت‌اند. قرآن مجيد و سنت نبوي هم نسبت به آنان توجه خاص داشته و آيات و رواياتي در شأن و منزلت آنان وارد شده است؛ از اين رو همه مسلمانان نسبت به آنان اهتمام ويژه دارند. با اين حال نوع نگاه اهل سنت و شيعيان به آنان با تفاوت‌هايي روبه‌روست، به گونه‌اي که از نظر مکاتب فقهي و کلامي مي‌توان شيعيان را پيروان مکتب اهل بيت و اهل سنت را پيروان مکتب صحابه ناميد.
Views: 71
دفاع از ديدگاه سنتي ديني با استفاده از ابزار خصم‌، يعني استدلال كلامي ، واكنشي در برابر معتزله بود و در حقيقت خيلي زود احساس شد كه دفاع عقلاني از اين ديدگاه در برابر معتزله امري ضروري است . اين احساس مقاومتي فكري در سراسر عالم اسلام به وجود آورد ، منتها زمان لازم بود تا اين افكار ، شكل سنجيده و منسجمي به خود گيرد و نظام يا نظامهايي در عرض نظام فكري معتزله به وجود آورد . در چنين زمينة مساعدي ، 3 نظام كلامي در 3 گوشة جهان اسلام ، با آرائي نزديك به هم و اتفاقاً در دوره‌اي واحد، يعني در حدود آغاز قرن 4 ق شكل گرفتند: در مصر مذهب طحاوي، در عراق عرب مذهب اشعري و در سمرقند مذهب ماتريدي.
Views: 51
وحدت و اعتصامي که قرآن کريم خطاب به مسلمانان ابلاغ نموده و آنان را مکلف به تحقق آن کرده است وحدتي است که بر پايه دين واحد و صراط واحد استوار گردد: {واعتصموا بحبل الله جميعا، وإن هذا صراطي مستقيماً فاتبعوه ولا تتبّعوا السبيل} بر اين اساس تفرقه و تشتت در دين و پيروان مذاهب اسلامي نه تنها نافي اين ايده متعالي بوده بلکه در جهت نقض آن مي باشد؛ تفرقه اي که به رغم تلاش مناديان وحدت تاکنون نه تنها مرتفع نشده بلکه آتش سوزان آن همچنان در کشورهاي اسلامي شعله ور است. بايد اذعان کرد اين اختلافات و منازعات بين اتباع مذاهب تا زماني که اسيب شناسي جدي نشده و به راهکار جامع وحدت بخش که موردقبول پيروان تمامي مذاهب اسلامي باشد نيانجامد تا قيامت استمرار خواهد داشت چنانکه قران کريم در زمينه اثارو پيامدهاي انحراف اهل کتاب از حقايق دين و توصيه هاي رهبران الهي شان مي فرمايد: {فأغرينا بينهم العداوة والبغضاء إلي يوم القيامة}
Views: 49
درباره‌ي وضعيت موجود و اختلافاتي که در حال حاضر نتيجه‎ي آن سلفي‎گري در جهان اهل‌تسنن است و به‌ويژه در آسياي جنوب‎ شرقي که من مشخصاً درباره‌ي مالزي و اندونزي صحبت مي‎کنم، رسانه‎هاي جمعي در اين چند سال اخير به گونه‎اي در حال دامن زدن به اين موج ضدتشيع هستند و اخبار ضدتشيع را تشديد مي‎کنند تا جايي که حتي در بين برخي سياسيون نيز رخنه کرده است...فريد العطاس در سفر به ايران که به دعوت دانشگاه خوارزمي آمده بودند با دعوت انجمن جامعه‎شناسي ايران و انجمن ايراني مطالعات فرهنگي و ارتباطات درباره‌ي «سلفي‎گري در جهان اسلام» به ايراد سخنان خود پرداخت. وي به دليل حضور فعالي که در فضاي جهان اسلام دارد و نيز نشست‎هاي مختلفي که در کشورهاي گوناگون جهان اسلام داشته است، همچنين به دليل تمرکزي که بيشتر در حوزه‎ي مالايايي جهان اسلام در مالزي و سنگاپور دارند، در اين نشست به اين موضوع يعني افراطي‎گري و فرقه‎گرايي که امروز جهان اسلام و به تبع آن کل جهان به آن مبتلا است، نظرات خود را بيان کر
Views: 43
در سال‌هاي اخير و تحت تأثير تحولات ناخوشايندي كه در منطقه‌ي خاورميانه شكل گرفته، توجهات بسياري به‌سوي جريان‌هاي موسوم به «تكفيري» جلب شده است، جريان‌هايي كه با خودحق‌پنداري گسترده و ارائه‌ي قرائتي بسيار سطحي و ظاهري از اسلام، خشونت و سبعيت را تنها راه گسترش ديني مي‌دانند كه حتي نام آن نيز از سلم و سلامت و تسليم برآمده است. اين تحولات سياسي، انديشمندان و پژوهشگران را به شناخت دقيق خاستگاه‌هاي انديشه­اي اين گروه‌ها سوق داده است. در اين راستا دائماً عناويني همچون «حنبلي»، «سلفي»، «وهابي»، «تكفيري» و... به چشم مي‌خورد، اما هيچ قول واحدي در باب نسبت دقيق ميان اين عناوين وجود ندارد. به راستي «سلفي» كيست؟ چگونه اين عقيده/ مسلك/ مرام را مي‌توان توضيح داد؟ خاستگاه رشد اين قرائت خاص ديني كجاست؟
Views: 80
امروزه سلفي‌گري يكي از جريان‌هاي فعال و پرطرف‌دار در جهان اسلام است و به همين دليل فعاليت‌ها و رويكردهاي آنان نقش تأثيرگذاري در موفقيت يا شكست تلاش‌هاي تقريبي دارد. با ظهور ابن‌تيميه و تأكيد آن بر درستي فهم اسلاف، مكتب سلفيه پديدار شد. سلفيه در طول تاريخ در نقاط مختلفي از جهان اسلام، طرف‌داراني پيدا كرد كه هرچند در اصل سلفي‌گري مشترك بودند اما تفاوت‌هايي نيز با يكديگر داشتند.
Views: 76
پي بردن و فهميدن عقايد وهابيت در گرو فهميدن انديشه هاي بزرگان و موسسان وهابيت مي باشد. ابن تيميه از کساني است که در پيدايش وهابيت نقش بسزايي داشت و انديشه هاي محمد بن عبدالوهاب برگرفته از انديشه و تفکرات ابن تيميه مي باشد. در اين مقاله مباني فکري ابن تيميه توضيح داده خواهد شد.
Views: 79
عقل و نقل دو مساله اي که از ديرباز بر سر آن اختلاف بوده و است. اين مساله شکاف هاي عميقي ميان مسلمانان به وجود آورد. مهم ترين اختلاف در اين مساله اين بود که حد و مرز عقل و نقل کجاست؟ گروهي منکر کامل عقل و عقل گرائي شده و ارزش و اهميت نقل و سنت را به طور کلي ناديده گرفتند. در مقابل گروهي با منکر شدن کامل عقل به نقل گرايي افراطي روي آوردند. سلفي گري و وهابيون با راندن و منکر شدن عقل به نقل گرايي افراطي روي آوردند. براي شناخت هر چه بهتر سلفي گري وهابي بايد قبل از هر چيز جريان نقل گرايي و حديث گرايي را شناخت. در ادامه اين مبحث مفهوم سنت، حديث و نقل گرايي سلفي گري مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت.
Views: 65
وهابيان همواره در تلاش بوده اند تا براي خود ريشه و پيشينه تاريخي در جهان اسلام فراهم کنند از اين رو ادعا مي کنند سلفي گري وهابي پيرو مکتب احمد بن حنبل( حنبليان) مي باشد اما حنبليان هرگز اين ادعا را قبول نکرده و آنان را به رسميت نشناخته اند. در ادامه اين مقاله زندگي نامه احمد بن حنبل و عقايد وي مورد بررسي قرار گرفته و ميزان تاثير عقايد او بر وهابيت بررسي خواهد شد.
Views: 77
يک از تفاوت‌هاي بنياديني که وهابيت را از مذهب‌هاي ديگر مسلمانان جدا مي‌کند، روش اين مذهب براي رشد و گسترش دعوت خود است. اگر به تاريخ مذهب‌هاي اسلامي بنگريم، معمولا اين مذهب‌ها از روش‌هاي استدلالي يا علمي براي پيشبرد خود بهره برده‌اند. البته چنان چه در فصل‌هاي گذشته اشاره شد، مکتب‌هايي مانند معتزله در دوره‌ي مأمون، و اهل حديث ودر عصر متوکل، از قدرت قهريه‌ي حاکمان وقت براي پيشبرد اهداف مذهبي خود استفاده کرده و مبه مخالفان خود نسبت کفر و الحاد داده اند، اما هرگز حان و مال و ناموس مسلمانان را به علت اختلاف‌هاي مذهبي مباح نشمرده اند؛ اما هرگز جان و مال و ناموس مسلمانان را به علت اختلاف‌هاي مذهبي مباح نشمرده اند ؛ حتي ابن تيميه بنيان گذار مکتب سلفي، با وجود روحيه‌ي خشن و تکفيري، به جواز کشتن مسلمانان به بهانه‌ي اعتقاد به مسائلي مانند توسل و شفاعت، حکم نداد.
Views: 77
به کارگيري واژه ي سلفي گري، پيشينه ي درازي در تاريخ اسلام ندارد و تا قرن هفتم هجري، با مفاهيمي همچون اهل حديث يا اصحاب حديث روبه رو هستيم. اين مفاهيم، هرچند شباهت هايي با مکتب سلفي گري مصطلح دارند، در طول تاريخ، هرگز به عنوان مذهبي در برابر ديگر مذهب ها مطرح نبوده اند. سلف نيز از همان ابتدا در انديشه ي سني، درباره ي صحابه و تابعين به کار مي رفت، اما نه به عنوان مکتب و آيين ويژه اي که موجب تمايز گروهي از مسلمانان از ديگر همکيشان خود شود. حتي «احمد بن حنبل» که سلفيان خود را پيرو او مي دانند هرگز خود را واضع مکتبي به نام سلفي گري نناميد و همواره در ميان اهل سنت به عنوان چهره اي حديث گرا شناخته شده است. «اهل حديث» نيز عنوان گروهي از مسلمانان بود که بيش از عقل به نقل تکيه مي کردند و به احاديث ـ هر چند ضعيف ـ اعتماد بيش تري داشتند. البته گروه هاي حديث گرا، خود گوناگون بودند؛ اما همواره جريان حديث گرا همانند جريان عقل گرا، در جهان اسلام حضور داشت و هرگز در برابر مسلمانان، از ايجاد مکتب و آيين جديدي که مخالف با انديشه ي اسلامي و عموم مسلمانان باشد، دم نزد.
Views: 52
اگر بخواهيم براي مذهب سلفي گري آغازي را ذکر کنيم، هرگز نمي توانيم بربهاري را ناديده بگيريم. مباني انديشه اي افرادي همانند ابن تيميه و محمد بن عبدالوهاب در انديشه و عمل بربهاري به خوبي هويداست. اما آنچه سلفي گري وي را از ابن تيميه متمايز مي کند، ارائه فهرستي از معتقدات پراکنده، بدون در نظر گرفتن پشتوانه ي علمي است که بيش تر، جنبه ي احساساتي و بلند پروازانه دارد. حتي وي مي کوشد انديشه هاي خود را در قالب تهديد و يا التماس، به مخاطبان خود القا کند. در اين مقاله زندگي و عقايد بربهاري مورد بررسي قرار خواهد گرفت.
Views: 64
بي شک سرآغاز انديشه ي سلفي گري را بايد قرن هفتم و ظهور شخصيتي به نام «ابن تيميه» دانست. به عبارت ديگر، هرچند در دوره هاي پيش اجزايي از انديشه ي سلفي گري در ميان طايفه اي از مسلمانان ديده مي شد، اما در عصر ابن تيميه، رسماً مذهبي به نام سلفي گري ابداع شد. در اين دوره، حد و مرز مکتب سلفي گري تعريف شد، و بيش ترين کار « محمد بن عبدالوهاب» نيز پوشاندن جامه ي عمل بر انديشه ي ابن تيميه بود. ادامه اين مقاله به زندگي نامه ابن تيميه و بررسي شخصيت علمي وي پرداخته شده است.
Views: 64
تفاوت هاي وهابيت با ديگر مذاهب اسلامي را بايد در دل مباحث کلامي و اعتقادي جست. شبهات وهابيت نيز پيش فرض هاي اعتقادي دارد و هر چند گاهي در قالب گزاره هاي فقهي مانند احکام حلال و حرام بيان شده است، اما ريشه يابي آن ها در عرصه ي فقه و ديگر علوم اسلامي، به بي راهه رفتن است. اما هرگز نميتوان وهابيت را به عنوان مکتبي در کنار ديگر مکاتب کلامي اهل سنت قرار داد زيرا هنگامي يک مکتب در کنار مکاتب ديگر قرار مي گيرد که در مباني و اصول، قدر مشترکي داشته باشند؛ اما اگر مکتبي پيروان ديگر مکاتب را کافر و مشرک بداند و بر اساس آن، جان و مال و نواميس آن ها را مباح بشمارد، ديگر قدر مشترکي براي گفت و گو و تعامل ميان آن انديشه و ديگر مذاهب يک دين باقي نمي ماند. در ادامه به بررسي علم کلام و ديدگاه وهابيت به اين علم پرداخته خواهد شد.
Views: 79
وهابيت با برداشت غير اسلامي از مفهوم توحيد، کارهايي مانند توسل، زيارت و طلب شفاعت را در تعارض با توحيد مي داند و به شرک و اباحه ي خون، مال و ناموس مسلمانان حکم مي دهد. در اين مقاله توحيد ربوبي از منظر و انديشه وهابيان بررسي و نقد مي شود.
Views: 63
در ميان مذاهب اسلامي تکفيري که به مباح شدن خون و مال و نواميس مسلمانان منجر مي شد تنها از سه گروه اتفاق مي افتاد. دو گروه از اين سه گروه يعني خوارج و بربهاريان به تاريخ پيوستند و امروزه فقط سلفيان تکفيري باقي مانده اند. اين گروه هر ديدگاهي را که با عقايد آن ها نسازد محکوم به کفر مي کند. انديشه ي تکفيري در چند قرن گذشته، ريشه در ديدگاه هاي ابن تيميه دارد و وهابيت و ديگر گروه هاي تکفيري، ديدگاه تکفيري خود را از ابن تيميه گرفته اند. در اين فصل، ديدگاه ابن تيميه درباره ي تکفير بررسي خواهد شد.
Views: 66
وهابيت از ابتداي پيدايش و شکل گيري خود عقايدي بر خلاف عقايد ساير مسلمانان داشت. بر اساس عقيده آنها مسلماناني که بر خلاف عقيده آنها نظر مي دادند کافر و مشرک مي باشند. حکم به تکفير نزد وهابيان عقيده اي بسيار رايج و معمولي است و با کوچکترين مخالفتي از سوي طرف مقابل، حکم تکفير وي صادر مي شود. در اين مقاله تکفير و بنيانگذاران اين انديشه توضيح داده خواهد شد.
Views: 55
از شباهت هاي وهابيان با خوارج مي توان به مساله تکفير اشاره کرد. هر دو گروه در طول تاريخ اسلام خون و مال مسلمانان را به بهانه هاي واهي مباح اعلام کرده و مي کنند اما وهابيان در تکفير مسلمانان، گوي سبقت را از خوارج ربوده اند؛ چرا که خوارج افراد مرتکب کبيره را تکفير مي کردند، اما وهابيان مسلماناني را که به مناسک شرعي خود عمل مي کنند، مانند زيارت، توسل به اولياي الهي و برگزاري مراسم اسلامي – که مورد تأکيد شريعت هستند – کافر و مهدور الدم و المال معرفي مي کنند. در اين نوشتار ديدگاه وهابيان در مورد اهل سنت و شيعه و شباهت آنها با خوارج توضيح داده خواهد شد.
Views: 90
حيات برزخي از معتقدات تمامي مسلمانان است. بنا بر آيات و روايات، انسان پس از مرگ از ميان نمي رود و روحش در قالب مثالي در عالم برزخ به حيات خود ادامه مي دهد. در اين ميان وهابيت با توجه به مبناي هستي شناسي خود که منتهي به حس گرايي مي شود، ميان عالم برزخ و دنيا هيچ ارتباطي قائل نيستند و معتقدند که انسان هنگامي که از دنيا مي رود ارتباطش با عالم دنيا قطع مي گردد. بنابراين خواندن اموات و به زيارت رفتن آن ها و طلب حاجت کردن از آن ها فايده اي ندارد. در ادامه انديشه و تفکر وهابيان در مورد حيات برزخي و سماع موتي مورد بررسي قرار گرفته مي شود.
Views: 66
اگر موفقيت آغازين آل سعود را بتوان مرهون روحيه ي مسلمان ستيزي، کشتار مسلمانان و چپاول دارايي آنها دانست، موفقيت ايشان در دوره هاي بعدي را بي شک بايد مرهون کمک هاي اقتصادي، سياسي و نظامي دولت بريتانيا شمرد؛ به گونه اي که هر گونه تحليل در اين زمينه، بدون در نظر گرفتن نقش انگلستان، کاري بيهوده است. به عبارت ديگر، اگر آل سعود تا فروپاشي دوره ي دوم حکومت آل سعود و وهابيان، از شعار توحيد براي توجيه عمل کرد خود استفاده مي کردند، با آغاز دوره ي سوم، خود وهابيت به اهرمي براي پيشبرد اهداف انگلستان در جهان اسلام تبديل شد. در دوره هاي گذشته، هم ياري ميان وهابيت (عقيده) و آل سعود (سياست و قدرت)، زمينه ساز رشد انديشه ي وهابي شد، و در دوره ي اخير، هم ياري ميان سلفي گري سياسي (وهابيت و آل سعود) و استعمار انگلستان، آمريکا جايگزين آن شده و اکنون روابط آل سعود و آمريکا، در جهان اسلام بي بديل است. به راستي، جرياني که ادعاي توحيد و پيرايش دين مي کند و به بهانه ي مبارزه با شرک، خون و مال و ناموس مسلمان و اهل قبله را حلال مي شمارد، چگونه با استعمارگري همچون انگلستان هم داستان مي شود و حافظ منافع اين کشور در کنار حرمين شريفين مي گردد؟
Views: 96
کتاب رسائل الحکمه، جايگاه ويژه­‌اي در فرقه باطني­‌گراي دروزيه دارد. اين کتاب، مهم‌­ترين و معتبرترين متن ديني در دسترس از اين فرقه است که توسط سه تن از مهم‌­ترين شخصيتهاي بنيان‌گذار فرقه و در سالهاي نخست دعوت به رشته تحرير درآمده است.
Back   1  -  2  -  3  -  4  -  5   Next