اهل سنت

پايگاه اطلاع رساني دبيرخانه شوراي برنامه ريزي مدارس علوم ديني اهل سنت

امروز شنبه، 29 دي 1397| 13 جمادي الاول 1440

 


چالش های درونی امت اسلامی/ کاظم لطفیان، دبیر شورای برنامه ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت

تاریخ انتشار: 1397/10/15
کد خبر: 58564
Print
Rss Services


چالش های درونی امت اسلامی/ کاظم لطفیان، دبیر شورای برنامه ریزی مدارس علوم دینی اهل سنت
برای خروج از این بن‌بست‌ها راهبرد وحدت اسلامی می‌تواند برادری و اتحاد دنیای اسلام را در جهان طنین‌انداز نماید و به‌عنوان يكي از اصلی‌ترین عوامل شكوفايي تمدن اسلامي خودنمایی کند.

تدبير برقراری وحدت و همدلی راهبرد بنيادین  خاتم پیامبران در برقراری الفت میان قلب‌های پراکنده و تشكيل حكومت اسلامي در امتداد سایر فعالیت‌های آن حضرت توانست آرمان‌شهر نبوی را پایه‌ریزی نماید.

پرواضح است كه در شرایط سخت و توفان‌های بنیان برافکن که پیوند و همبستگی مسلمانان را نشانه گرفته و دنياي غرب به‌ویژه آمريكا از موج بيداري اسلامي كه تمام مرزهاي سياسي را در دنياي اسلام درنورديده و اسلام عزیز به‌سرعت اسلام در حال پيشرفت و تصاحب فرصت‌ها و مـوقـعـيـت‌هاي سياسي و اجتماعي اقتصادی و فرهنگي جديدتري در منطقه و دنياست، بی‌تردید چالش‌هاي فراواني را دشمنان فراروي حركت و رشد اسلام‌گرایی پديد آورده‌اند كه بايد در شناخت و مقابله با آن‌ها با عزم و اراده‌اي خلل‌ناپذیر و اميدوار به نصرت الهي كوشيد. ‌

فـهم و بـرداشـت نـادرسـت غرب‌گرایان از اسلام و مسلمانان كه براثر مهندسي غرض‌ورزانه رسـانـه‌هـاي اسـتكباري پديد آمده موجب تهيه طرح‌هایی شده كه به‌نوعی جهان اسلام و ملت‌های مسلمان را آماج خود قرار داده است و در اين راستا، اتخاذ راهبرد موضع‌گيري يكسان ملت اسلامي در رويارويي با چالش‌هاي بين‌المللي است كه مي‌تواند شرايط را براي امت اسلامي تغيير دهد.

بنابراین برای خروج از این بن‌بست‌ها راهبرد وحدت اسلامی می‌تواند برادری و اتحاد دنیای اسلام را در جهان طنین‌انداز نماید و به‌عنوان يكي از اصلی‌ترین عوامل شكوفايي تمدن اسلامي خودنمایی کند.

قرآن کریم به‌عنوان سند افتخار دنیای اسلام وحدت و همبستگی را سرچشمه رحمت و مؤمنان را به صلح و اخوت فرامی‌خواند. خداوند متعال در آيات گوناگوني به آن اشاره فرموده است كه از آن جمله می‌توان به آيات زير اشاره نمود:

1.«واعتصموا بحَبل الله جَميعاً وَلا تفرّقوا»

همگي به ريسمان الهي چنگ بزنيد و از پراكندگي بپرهيزيد.

در شأن نزول این آیه آمده است: ثعلبه از تبار اوس با اسعد بن زراره از قبیله خزرج نسبت به یکدیگر فخرفروشی می‌کردند و هرکدام شخصیت‌های قبیله خویش را به رخ دیگری می‌کشید و این امر باعث اختلاف و تفرقه میان آنان شد. پیامبر اکرم (ص) از آن آگاهی یافتند و برای پایان دادن به این درگیری باتدبیر حکیمانه نزول آیه شریفه را به‌عنوان منشور عمومی به مسلمانان ابلاغ و درگیری دو قبیله نیز پایان پذیرفت.

2.«ولا تكونوا كالذين تفرقوا و اختلفوا من بعد ما جائهم البيّنات و اولئك لهم عذاب عظيم»  پس از آنها كه آيات و ادله‌ای براي هدايت آنان آمده است و چنين گروهي گرفتار عذاب سخت خواهند شد.

3.«انما المومنون اخوه فاصلحوا بين اخويكم و اتّقوا الله لعلكم ترحمون» به حقيقت مؤمنان همه برادر يكديگرند پس هميشه بين برادران خود صلح دهيد و پرهیزگار باشید باشد كه مشمول رحمت الهي گرديد.

4.واطیعوا الله و رسوله و لاتنازعوا فتفشلوا و تذهب ریحکم و اصبروا ان الله مع الصابرین

فرمان خدا و پیامبرش را اطاعت کنید و نزاع  کشمکش ننمایید تا سست نشوید و قدرت و شوکت شما از میان نرود! و صبر و استقامت کنید که خدا با استقامت کنندگان است.

تمامي آيات پیش‌گفته بيانگر این حقيقت است كه گام‌هایی كه براي وحدت برداشته می‌شود، تعظیم و تحكيم شعاير الهي و عبادت به شمار می‌رود.

پيامبر گرامي اسلام به‌عنوان معمار و پايه‌گذار وحدت مسلمانان در هشداري به آنان می‌فرماید: بر شما نمی‌ترسم از اینکه پس از من مشرك شويد، بلكه ترس من از اختلافاتي است كه دامن‌گیرتان خواهد شد .

آن حضرت همچنین می‌فرماید: اگر همه شما درراه نیکی به هم بپیوندید و هماهنگ شوید، دوستدار و علاقه‌مند یکدیگر خواهید بود.

از سوی دیگر سیره مدیریتی اهل‌بیت (ع) نیز برمدار وحدت اسلامی و انسجام مسلمین استوار بوده و در این راه از هیچ کوششی فروگذار نکرده‌اند.

امیرالمؤمنین (ع) در بيان زيبایی خطاب به ابوموسی اشعري می‌فرماید: «وليس رجل- فاعلم- احرص علي جماعة امه محمد صلي الله عليه وآله و الفتها مني ابتغي بذكر حسن الثوب و كرم المآب ... .

بدان كه هیچ‌کس حریص‌تر از من به گردآوردن امت پیامبر (ص) و همدلي آنان نيست و در اين كار پاداش نيك و فرجام نيكو را خواهانم.

آن حضرت در نفي واپس‌گرایی مسلمانان می‌فرماید: الا ترون الي بلادكم تغزي و الي صفاتكم ترمی

آيا نمی‌بینید كه به شهرهايتان می‌تازند و سنگر شرف و عزتتان را آماج تيرها می‌سازند!

ایشان همچنین می‌فرماید: همراه جماعت باشید و از تفرقه بپرهیزید زیرا جدا انگاری و تفرقه پیشه اهل باطل است. اگرچه شمارشان زیاد باشد و اتحاد و یگانگی همیشه از آن اهل حق است، اگرچه شمار آنان اندک باشد.

حضرت امیر (ع) تفرقه و اختلاف را اندیشه شیطانی معرفی و می‌فرماید: ان الشیطان قد یسنی لکم طرقه و یرید ان یحل دینکم عقده عقده و یعطیکم بالجماعه الفرقه و بالفرقه الفتنه

همانا شیطان راه‌های خود را برای شما هموار می‌کند و می‌خواهد بندهای دینتان را یکی‌یکی باز کند؛ به‌جای اتحاد پراکندگی آورد و از پراکندگی فتنه نصیبتان سازد.

بدین‌جهت گام نهادن در اين مسير ارزشمند اجر الهي را نيز به دنبال خواهد داشت و تلاش در جهت اتحاد شکنی نیز عذاب الهی را در پی خواهد داشت.

ناگفته نماند امروز نيز مسلمانان در پرتو ناديده گرفتن سفارش‌های  بزرگان ديني رهسپار ناکجاآباد و سردرگمی مدرن گشته است.

پیروزی انقلاب اسلامي ايران و مطرح‌شدن آن به‌عنوان پرچم‌دار بيداري امت‌ها و خاستگاه اتحاد اسلامی همگان را به بازخوانی اندیشه و حدت و خارج ساختن آن از قالب شعار به حوزه رفتار فراخوانده است تا در رهگذر آن ارزش‌های واقعي اسلام و كسب هويت برتر دست‌یافتنی شود.

معمار كبير انقلاب اسلامي ايران حضرت امام خميني –ره- دراین‌باره می‌فرماید:

همه ما می‌دانیم وحدت ملت چه اثرهاي معجزه‌آسایی داشته است و دارد و در مقابل تفرقه و تنازع چه نکبت‌هایی به سر مسلمين در طول تاريخشان آورده است

اسلام آمده است تا تمام دنيا را، عرب را، عجم را، ترك را، فارس را، همه و همه را باهم متحد كند و يك امت بزرگ به نام امت اسلام در دنيا برقرار كند.

حضرت امام (ره) وحدت اسلامی و ملی را نعمتي الهي دانسته و می‌فرماید: اراده خدا بود كه منت بر همه گذاشت و همه اقشار را باهم متحد كرد.

مقام معظم رهبري نيز وحدت جهان اسلام را يكي از اساسی‌ترین دغدغه‌های خويش برشمرد و می‌فرمایند:

امروز دنياي اسلام وامت اسلامي با مصائب بزرگي مواجه است، درست است كه بسياري از اين مصائب از درون‌دل خود ما مسلمانان برخاسته است ما كوتاهي و تنبلي كرديم و با خودخواهی‌ها و دنیاطلبی‌های خودمان را ه امت اسلامي به‌سوی قله تكامل انساني را نپيموديم كه باید برگرديم بايد حركت كنيم.

ايشان وحدت دنياي اسلام را نياز قطعي دانسته و می‌فرمایند: دشمن می‌خواهد ميان فرقه‌های اسلامي نزاع باشد.

بخصوص بعد از پيروزي انقلاب اسلامي دشمن خواسته است بين ايران اسلامي و بقيه ملت‌ها جدايي بيندازد.

نگذاريد اين وحدت خدشه‌دار شود.

در شرایطی كه جمهوري اسلامي ايران پرچم پرافتخار انسجام دنياي اسلام را به اهتزاز درآورده و براي رسيدن به آرمان‌شهر امت اسلامي تلاش می‌کند نياز به وحدت ملی ضرورتی انکارناپذیر است.

در این راستا مسئله وحدت و انسجام در دولایه دروني و بیرونی قابل‌پیگیری است. لايه دروني با برگزاری نشست‌های عالمانه مشترك پيروان مذاهب اسلامي پيرامون مسائل اختلافي و تضارب آرا و اندیشه‌ها در فضاي صميمانه و علمی محقق خواهد شد.

لايه بيروني نيز بهره‌گیری از مؤلفه‌های مشترك دنياي اسلام و سازمان‌های بین‌المللی همچون سازمان کنفرانس اسلامي، مجمع تقريب مذاهب و برخی نهادهايي كه اكثريت اعضاي آن را كشورهاي اسلامي تشكيل می‌دهند داراي اهميت است.

چنانچه دنياي اسلام با اين راهبردها به‌سوی اهداف والای خویش پيش برود رخوت و سستي حاكم بر روابط رخت بربسته و با آگاهي به سمت قله پيشرفت و پويايي رهنمون خواهد شد.

مقام معظم رهبری در شرایطی این نسخه شفابخش را برای داخل و خارج کشور اعلام داشته‌اند که چنگ و دندان استكبار حلقوم لااله‌الاالله الا الله گويان عالم را هدف قرار داده و کانون‌های بحران در قلب سرزمین‌های اسلامي ایجاد شده است. آنان آخرين تير خود را که در قالب اختلاف ميان گروه‌های اسلامي طراحی‌شده و نوك پيكان آن به زهر اختلاف و تفرقه آغشته شده است را در تاريكي خاورميانه به‌اصطلاح جدید رها ساخته‌اند.

بنابراین پرچم‌داران واقعي اسلام ناب، بايد آتش فتنه را با تمسك به كلمه توحيد و حفظ وحدت و انسجام ملی و اسلامي خاموش نمايند.

در اين رزمگاه، محورهاي زير به‌عنوان راهكار عملي پيشنهاد می‌شود:

1-تشكيل جبهه واحد اسلامی در برابر استکبار

2-تمسك به مشتركات و پرهيز از اختلافات

3-پرهيز از مسائل تفرقه‌افکن

4-پایه‌ریزی نمادهاي وحدت، همچون مسئله قدس، هفته حج، هفته وحدت و ...

5-توجيه مسلمانان براي پیش‌گیری از خشونت‌های فرقه‌ای و فرقه‌گرایی‌های افراطي

6-كنار گذاشتن سلاح‌های ناکارآمد كفر، تفسيق و ...

7-ارائه نسخه شفابخش محبت و مدارا در ميان امت اسلامي براي پايان بخشيدن به ستیزه‌های فرسايشي

8-مرزبندی ميان حق و باطل، ايمان و شرك، فضايل و رذايل بر مبناي برائت از دشمنان

9-پایه‌ریزی مهندسي اجتماعي و فرهنگي بر مبناي گفتمان وحدت و تقريب مذاهب اسلامي

10-پژوهش‌های عميق براي رسيدن به رهيافت علمي منشور وحدت اسلامي

11-ترسيم افق‌های وحدت بر محور توحيد و نبوت و ساير مشتركات

12-پيگيري روش ارزشمند انديشمنداني همچون: سيد جمال‌الدین اسدآبادی، سيد قطب، محمد عبده، شرف‌الدین، مرحوم آیت‌الله بروجردي، شيخ شلتوت و...

13-هدف‌گیری ريشه فساد

در اینجا اشاره به برخي موانع موجود در راستاي يكپارچگي امت اسلام نيز ضروري به نظر می‌رسد.

1.تعصب قومی و تقلید کورکورانه،

2.پیدایی جهل، خرافات و بدعت‌ها

3.برداشت‌های سوء از اندیشه‌های سایر مذاهب

4.تهمت‌های ناروا و بی‌اساس

5.پیدایی حکومت‌های خودکامه

6.غفلت از سیاست‌های استکبار و روی آوردن به اختلافات جزئی

7.بزرگ‌نمایی اختلافات در میان گروه‌های اسلامی

8.پیدایی گروه‌هایی افراطی و روی آوردن مردم به دیدگاه‌های افراطی آنان

9.پیش‌گیری از شناخت متقابل پیروان مذاهب اسلامی

10.افزایش خشونت‌های فرقه‌ای و برادرکشی در سرزمین‌های اسلامی

11.فقدان رهبری واحد در میان امت اسلامی

12.ضعف اعتمادبه‌نفس و خودباوری در میان امت اسلامی

13.بی‌توجهی به اقتدار علمی، فرهنگی و اجتماعی مسلمانان در پرتو قرآن و سنت

14.بی‌توجهی به هجوم یک‌جانبه غرب به ارزش‌های دینی و ترویج فساد و بی‌بندوباری در کشورهای اسلامی

15.رواج جلوه‌های جدید جاهلیت مدرن در قالب آرمان‌خواهی غربی، اباحه گری و ... در میان مسلمانان.

16.ضعف اقتدار همه‌جانبه کشورهای اسلامی به‌ویژه درزمینه‌ی تولید علم و ...

به‌راستی حلقه مفقوده وحدت اسلامی چیست؟ آیا کشوری که خویش را پرچم‌دار انسجام اسلامی می‌داند؛ در درون نیازی به وحدت نخواهد داشت؟

در پاسخ باید گفت: وحدت اسلامی و انسجام سیاسی کشورهای اسلامی دوروی یک سکه‌اند و هرگاه وحدت اسلامی به‌صورت كامل تحقق يابد انسجام اسلامي نيز دست‌یافتنی خواهد بود. بر این اساس وحدت اسلامی ترجمان انسجام اسلامي در سطح بین‌المللی نیز واحد بود

رسيدن به وحدت اسلامی به‌عنوان پیش‌زمینه انسجام سیاسی امت اسلام نيز اصول و مباني ویژه‌ای دارد.

كشور عزيز ايران از طوایف، گروه‌ها، نژادها و گویش‌های گوناگون تشكيل و ملت ايران امروز به اعتراف دوست و دشمن در كانون اين نهضت بيداري اسلامـي قـرار دارد كـه روز بـروز بـر دامنه زايش‌ها و رويش‌هاي آن افزوده‌شده و مناسبات حاكم بر دنياي امروز را سخت تحت تأثیر قرار داده است. بنابراين وحدت ملي ضامن سعادت ملت و گامي در جهت حركت به‌سوی افق‌های روشن خواهد بود.

براي رسيدن به وحدت ملي، بايد تعريفي روشن از آن ارائه گردد.

منظور از وحدت از ديدگاه جامعه‌شناختی يعني این‌که اعضاي جامعه فعالیت‌های خود را همسو با ساير شهروندان و در كمال همبستگي و پيوند متقابل به انجام برسانند.

با اين نگاه، وحدت آن‌گونه که عده‌ای می‌پندارند امري مطلق نخواهد بود و در صورتي دست‌یافتنی است كه همه مردم یک‌گونه فكر كرده و از روش اعتقادي يكساني برخوردار باشند، زيرا اين روش نه ممكن و نه مطلوب است.

بنابراين بهترين برداشت از وحدت می‌تواند این‌گونه باشد: تلاش براي نهادينه كردن منافع و آرزوهاي مشترك در ميان اقشار جامعه.

رسيدن به وحدت ملي نيز مستلزم به‌کارگیری راهكارهايي است كه در زير به بخشي از آن اشاره می‌گردد:

1.تلاش در جهت كنار گذاشتن تعصبات قومي، قبیله‌ای، حزبي، منطقه‌ای و...

2.تلاش در جهت شایسته‌سالاری و پرهيز از گرایش‌های سلیقه‌ای در زمینه‌های گوناگون

3.پرهیز از جزم‌گرایی و انحصارطلبی تنگ‌نظرانه و اجازه باروري اندیشه‌ها – تا آنجا كه اصول منافع ملي خدشه‌دار نگردد –

4.پيشگيري از تضادها و منازعات سياسي و رقيب ستيزي و نيز توافق در اصول كلي حاكم بر روابط جامعه

5.تلاش در جهت نهادینه‌سازی ارزش‌ها و منافع مشترك در جامعه

6.تلاش در جهت كاهش فاصله گروه‌های تأثیرگذار جامعه بر مبناي احترام متقابل و نفي سركوب و تحقير در ميان آنان

7.پذيرش نسبي تكثر در حوزه انديشه و عمل و رسميت بخشيدن به حقوق قانوني گروه‌های ناهمگن تا آنان نيز در سايه وحدت ملي هويت خويش را بازيابي و تعريف نمايند.

8.ايجاد روحيه نقدپذیری علمي در سايه برگزاري نشست‌های دوستانه افراد و گروه‌ها.

9.تقويت هوشيارانه پيوند ملت و دولت و افزايش قانون‌گرایی و مشاركت مردم در عرصه‌های گوناگون.

10.هدايت افكار عمومي به‌سوی منافع ملي و فاصله گرفتن از منافع گروهي و جناحي.

11.آگاه‌سازی مردم از ترفندهاي دشمنان در راستای خاموش ساختن شعله‌های بيداري اسلامي و اتحاد شكني.

12.پاي بندي همه گروه‌های وفادار نظام به قانون اساسي جمهوري اسلامي به‌عنوان منشور اتحاد ملت مسلمان ايران.

 

-(4 Body) 
نظر کاربران
نام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
 
تصویر امنیتی
Captcha ImageChange Image
متن خود را اینجا وارد کنید

آدرس:تهران خيابان جمهوري اسلامي خيابان رازي نرسيده به خيابان نوفل لوشاتو نبش کوچه ياسمن---تلفن:63497112---فکس:63497498 ---سامانه پيامک:30005209

© Copyright dmsonnat.ir. All Rights Reserved.